YOSAGO – Sài Gòn Yosakoi

Yosakoi là một loại hình nghệ thuật vừa truyền thống vừa hiện đại đặc trưng của Nhật Bản.

Yosakoi, khởi nguồn từ thành phố của Kochi năm 1954, như là một sự thể hiện mới của điệu Awa Odori, một điệu múa truyền thống vào mùa hè ở Nhật Bản. Theo tiếng địa phương của vùng Tosa (ngày nay là Kochi), yosakoi có nghĩa là “ Đêm nay mời bạn đến”.

Lần đầu tiên thấy kiểu múa mới lạ này, rất nhiều người đã gọi nó là kỳ quái, nhưng sau một thời gian ngắn, thì mọi người rất hào hứng, thả hồn vào điệu nhạc.

Đến năm 2005, Yosakoi đã phổ biến khắp nước Nhật với phong cách mạnh mẽ, tràn đây sinh lực, gồm những bước nhảy truyền thống trên nền nhạc hiện đại. Với số lượng đội Yosakoi của các trường múa chuyên nghiệp, của các thị trấn, Yosakoi trở nên rất phổ biến, thậm chí, nó cũng được biểu diễn trong các hội thao được tổ chức tại các trường tiều học, trung học, phổ thông, đại học ở Nhật Bản. Đặc biệt, những người tham gia Yosakoi gồm cả nam và nữ ở mọi lứa tuổi tức là trong một đội Yosakoi có thể có nhiều độ tuổi khác nhau cả già lẫn trẻ , không kể nam nữ.

Khi nhảy Yosakoi, nụ cười luôn nở trên môi rất tự  nhiên, đem lại niềm vui cho tất cả mọi người.

*Trang phục*

Trang phục của các đội Yosakoi rất phong phú, đa dạng. Áo khoác Happi và Yukata là hai loại trang phục chiếm ưu thế.

(YOSAGO- TOF 2009)

Tuy nhiên, một số nhóm chọn trang phục dựa trên lịch sử, tính phổ biến của trang phục (áo phông chẳng hạn), hoặc dùng trang phục của dân tộc thiểu số. Điều bắt buộc là tất cả các thành viên trong đội phải mặc cùng một trang phục (đồng phục).

(HSY- Sakura Matsuri Hanoi 2009)

*Naruko*

Một trong những đặc điểm nổi bật của Yosakoi là việc sử dụng Naruko. Naruko cũng có nguồn gốc từ Kochi và dùng để dọa lũ chim tránh xa các ruộng lúa. Naruko truyền thống gồm các thanh gỗ màu đen và vàng gắn trên thân gỗ. Tuy nhiên, hiện nay, hầu hết yosakoi nhóm đều thiết kế naruko cho riêng mình, sao cho tương xứng với màu sắc, trang phục mà nhóm lựa chọn.

Sử dụng naruko cần thiết cho điệu múa Yosakoi, tuy nhiên nhiều nhóm cũng sử dụng tay không hoặc những dụng cụ khác như là cờ, quạt, trống, lồng đèn, dù.

Cờ

Quạt

Lồng đèn

*Jikatasha*

Mỗi một đội múa yosakoi đều được dẫn đầu bởi một Jikatasha. Đây thực ra là một xe chở nhạc ( loa, trống, và một tới vài người – mà công việc chính của những người này là hâm nóng bầu không khí nhiệt huyết của mỗi điệu múa) đi chầm chậm trước mỗi đoàn múa. Jikatasha thường được trang trí rất bắt mắt, và theo phong cách riêng của từng đội. Các đội có thể dùng nhạc ghi sẵn hoặc có thể chở cả 1 ban nhạc sống trên jikatasha. Có thể nói rằng, Jikatasha là một yếu tố then chốt trong các đoàn diễu hành Yosakoi.

*Bài hát*

Bài hát dùng trong điệu múa Yosakoi được dựa trên bài hát có tên là “Yosakoi Naruko Dancing”, được sáng tác bởi Takemasa Eisaku. Bài hát này được sáng tác dựa trên 3 bài hát: “Yosakoi-bushi” (”yosakoi melody”), “Yocchore” (a children’s song), và “Jinma-mo” (bài hát truyền thống của Kochi). Cuộc thi truyền thống ở Kochi yêu cầu nhạc nền mỗi đội cần phải có một phần nào đó của bài nhạc gốc. Các cuộc thi và các lễ hội khác có thể không yêu cầu điều đó (tức là các đội có thể tự sáng tác nhạc của mình), hoặc có thể yêu cầu có phần của bản nhạc truyền thống của chính địa phương tổ chức.

Takemasa has given the copyright on “Yosakoi Naruko Dancing” to the public.

*Yosakoi Matsuri (Lễ hội Yosakoi)*

Yosakoi Matsuri (Lễ hội Yosakoi) là một lễ hội truyền thống được tổ chức hàng năm ở thành phố Kochi, Nhật Bản bắt đầu từ tháng 8 năm 1954. Số lượng người tham gia tăng theo mỗi năm tổ chức.

Quy tắc dành cho các đội tham gia trong lễ hội Yosakoi ở Kochi:
1. Người tham gia phải sử dụng Naruko trong khi múa.
2. Bài hát được sử dụng phải có ít nhất một phần của bài hát “Yosakoi Naruko Dancing” do Takesama sáng tác.
3. Đội có tối đa 150 người.

*Lễ hội Yosakoi Soran*

Lễ hội Yosakoi Soran được bắt đầu bởi trường đại học Hokkaido mười năm trước và từ đó, càng ngày càng lớn mạnh và ngày nay đã trở thành một trong những lễ hội mùa hè lớn nhất ở Nhật Bản. Phần lớn các sự kiện được tổ chức tại Sapporo từ sáng sớm ngày tháng 6với hàng trăm lá cờ của các đội tham dự cả chuyên nghiệp và nghiệp dư đến từ khắp nơi trên đất nước Nhật Bản, thậm chí là nước ngoài.

Tháng 8 năm 1991, sau chiến thắng huy hoàng tại lễ hội Yosakoi ở Kochi, trở về trường đại học ở Hokkaido, một sinh viên rất tích cực cùng với 100 sinh viên yêu thích Yosakoi khác đã tập hợp và cùng nhau tổ chức lễ hội Yosakoi Soran đầu tiên ở Sapporo,trong mùa hè năm đó: với 10 đội và hơn 1000 ngừoi tham gia, 200.000 người cổ vũ. Họ đã bắt đầu một cuộc hành trình tuyệt vời vẫn tiếp diễn đến ngày nay.

Nét giống nhau giữa lễ hội yosakoi ở Kochi và Hokkado là trong phần nhạc của các đội tham dự phải dựa trên bài hát truyền thống. Ở Yosakoi soran đó là bài hò đánh cá Soran Bushi. Bài hò truyền thống với hơi thở nhịp nhàng, sự say mê của vũ công, đám đông cổ vũ, màu sắc lễ hội, âm nhạc chắc chắn sẽ làm bạn thích thú.

Quy mô, thành công cũng như sự nổi tiếng của lễ hội Yosakoi Soran được thể hiện trong số đội tham dự cùng số người tham gia, du khách ngày càng tăng.Lế hội lần thứ 14 tổ chức năm 2005 đã có 334 đội tham gia với 43.000vũ công biểu diễn dọc theo các con phố của Sapporo trong những bộ trang phục truyền thống cách điệu tuyệt đẹp dưới sự chứng kiến của hơn 2.141.000 ngừơi. Lễ hội này đã giúp thu về $230,709,000 US dollars.

Sự tham gia của các đội chuyên nghiệp hoặc nghiệp dư (có từ 40 đến 150 người nhảy) là hơn 2.000 Soran Illusion đặt tâm điểm của mọi sự kiện vào lễ hội. Soran Illusion được sáng tác bời một ban nhạc rất nổi tiếng:Morning Musume và được sản xuất bởi huyền thoại Ms. Aya Matsura và bài hát chủ đề gốc “The Yosakoi Soran Festival” được soạn bởi nhạc sĩ nổi tiếng người Nhật Tsunkun

Lễ hội được tổ chức khắp Hokkaido, nổi tiếng nhất là ở Ohkost, Hidaka, Sorachi, Tokachi, Chitose, Kamikawa and Nemuro.

Một vài nét về lễ hội Yosakoi Soran

Không khí rất náo nhiệt và vui nhộn
Chỉ có 2 nguyên tắc được áp dụng trong lễ hội Yosakoi Soran: Một, người múa phải cầm naruko. Hai, âm nhạc phải dựa trên bài hò kéo cá truyền thống của vùng Hokkaido có tên là Soran (the traditional Hokkaido fishing folksong, ‘Soran.’ ). Có hàng trăm đội đến từ khắp nơi trên Nhật Bản, và hợp thành một bữa tiệc nhảy múa tuyệt vời trên con phố của Hokkaido.

2. Mùa. Tháng 6 là tháng không mưa ở Hokkaido
Đây là một thời điểm đặc biệt của năm ở Hokkaido. Sau một mùa đông dài và lạnh, mùa xuân đến trên những hòn đảo và những bông hoa đang dần hé nở. Trong khi đó, ở hầu khắp Nhật Bản, tháng 6 là tháng đánh dấu mùa mưa, mùa của thời tiết ẩm ướt khủng khiếp nhưng vùng Hokkaido hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi mùa mưa. Đây chính là khoảng thời gian tuyệt vời ở vùng này trong một năm.
Lễ hội Yosakoi Soran là một dấu hiệu rất “thi vị” đánh dấu mùa hè đã đến Hokkaido. Slogan dành cho lễ hội này là :”Let’s go catch the Yosakoi Soran Festival in Hokkaido where there isn’t any rainy season! Let’s boogie woogie with the locals“

Duy nhất ban điều hành
Lễ hội Yosakoi soran được được điều hành bởi 10 nhân viên chính thức và một ủy ban gồm 120 sinh viên (reflecting the humble beginnings of the festival when it was first performed and run by students), 4000 tình nguyện viên, 1500 cảnh sát, và hơn 1500 nhân viên an ninh, tổng số hơn 7000 người tham gia đã được xếp hạng là lễ hội số một tại vùng phía Đông. Người dân Hokkaido, các tổ chức hành chính, kinh doanh đều rất tự hào khi được tổ chức một trong những lễ hội lớn nhất thế giới (hơn 44.000 vũ công trong hơn 400 đội tham gia đã được chứng kiến bởi hơn 2 triệu người).

The name Yo(Night) Sa(at) Koi(Come) means “come at night”…

Các lễ hội Yosakoi được biết đến nhiều nhất là:

Ở Hokkaido , Tháng 6, bài hát được dùng là Soran (một bài hò đánh cá)

Ở Kochi, tháng 8, bài hát được dùng là “Yosakoi Naruko Dancing”

Ở Tokyo, lễ hội super yosakoi “Harajuku Omotesando Genki Matsuri Super Yosakoi” diễn ra vào tháng 8.(đã từng có đội Super Yosakoi đến biểu diễn trong lễ hội Sakura, siêu đẹp!!!!!). Đây là một lễ hội còn khá “trẻ”, tuy nhiên, nhận được sự quan tâm cực kỳ lớn của các đội Yosakoi cũng như khán giả.

Ở Kyushu, trên đại lộ Sasebo (Nagasaki-ken), cuối tháng 10

*Soran Bushi*

Yosakoi Soran bushi là một trong những thể loại của Yosakoi với phong thái khác hẳn .Điều khác biệt đó chính là bài hát được sử dụng trong điệu múa.

So-ran Bushi (ソーラン節) là một trong những bài hát truyền thống nổi tiếng của Nhật (min’yō). Nó có nguồn gốc từ một bài hò đánh cá của vùng Hokkaidō, phía bắc Nhật Bản.

Có lẽ vì thế mà trong bài múa, ta sẽ bắt gặp rất nhiều động tác xuất phát từ hoạt động đánh cá…như là: kéo lưới, thu lưới, gỡ cá khỏi lưới….phong cách uyển chuyển mạnh mẽ như là đang đi thuyền trên biển vậy…nương theo sóng, dựa vào mạn thuyền, đoàn kết một lòng, kéo lưới.

Tuy nhiên, gần đây, múa Soran đã phổ biến đến các trường trung học, và thường là do giáo viên hướng dẫn học sinh, sinh viên. Dưới cách thức này, múa Soran càng ngày càng trở nên hiện đại, với nhịp điệu nhanh hơn, được biên đạo hiện đại hơn. Sinh viên, học sinh thường biểu diễn “Rock n’ Soran Bushi” trong các ngày hội Thể thao.